İnternet Girişimciliğinde Fikirden Ürüne Giden Yolda İzlenmesi Gereken Adımlar

Bu sorunun cevabı aslında çok çok çok uzun. Daha doğrusu, başlıklar üç aşağı beş yukarı belli ama her başlığın altında pek çok yol ayrımı var.

İlk aklıma gelenleri yazarak bir check list oluşturmaya çalışayım. (Eksikler olabilir ve başlıkların herbirini de açmak lazım. Gelen sorular doğrultusunda eksikleri tamamlamaya çalışırım.)

Bir şey daha söylemem lazım. Bu listenin amacı şu anda çalıştığınız yerden aldığınız maaşla girişiminizden elde edeceğiniz geliri yer değiştirmek değil. Hedef, aylık gelirinizi (misal) en az 10 katına çıkarmak.

“Ohoo! Bu kadar yazıyı kim okuyacak şimdi?” diyenlere ise patronlarıyla iyi geçinmelerini ve varolan işlerine sıkı sıkıya sarılmalarını tavsiye ederim.

YAPILACAKLAR LİSTESİ

Girişimci olmayı kafaya koy
Benim deneyimlerim, “Maaşımı almaya devam edeyim, bir yandan da bir şeyler yapayım” zihniyetiyle kayda değer işler çıkmadığını gösteriyor. Elinizi taşın altına koymanız lazım. Eğer üzerine bir hayat kuracak bir işe sahip olmak istiyorsanız, hayatınızı bu yola adamalısınız.

İnternete uygun bir iş fikri bul
Bunun için önünüzde 3 seçenek var:

  1. Varolan bir modeli olduğu gibi klonlamak. Riskin az olduğu bir seçenektir. Mesela Groupon modelini uygulayan Grupanya, Markapon gibi.
  2. Varolan bir modeli Türkiye’ye uyarlamak. Orta seviyede risklidir. Ama ilk olduğunuz için rekabet az olacağından getirisi yüksektir. Mesela Ebay modeline güvenli ticaret döngüsünü ekleyen Gittigidiyor gibi.
  3. Yeni bir model yaratmak. En riskli seçenektir. İnternet dünyasını iyi takip ediyor olmanız ve iş kokusu almaya dair burnunuza güvenmeniz gerekir. Buna iyi bir örnek bulamadım. Hadi paraya dönüştürme (monetize) sorunlarına rağmen, itiraf.com diyeyim.

Ortaklı iş yapıp yapmayacağına karar ver
Yeteneklerinizin, kapasitenizin farkındaysanız, eksiklerinizi tamamlayan bir veya iki ortakla (daha fazla olmasın) yola çıkmak daha mantıklı olacaktır. Örneğin ben ürün geliştirmeyi iyi bilen fakat şirket yönetimiyle ilgilenmek istemeyen / nispeten de beceremeyen biriyim. Bu nedenle Gittigidiyor ortaklarıyla birlikte yola çıkarak sadece ürüne odaklanma imkanı buldum.

Hedeflerini belirle
İş planı dökümanlarına inanmayan birinin. Hele de Türkiye gibi sosyal / sektörel data’nın bulanamadığı bir ülkede iş planları genelde “atmasyon” oluyor. Bunun yerine, kendi başarı hedeflerinizi belirlemeniz yerinde olur. Şu kadar zamanda şu kadar üye, şu kadar gelir gibi.

Yol haritanı kağıda dök
Aslına bakarsanız burada yazdıklarımı bir yol haritası olarak alabilirsiniz. Fakat modelinize göre farklılıklar gösterebilir. Kimi işte önce yatırımcı bulmanız (çünkü ciddi bir yatırım gerektiriyordur) kimi işte önce yazılımcı bulmanız (çünkü ülkede aklınızdaki yazılımı yapabilecek know-how olmayabilir) gerekecektir.

İyi bir domain ara
Markanız çok önemli. Şansınız yaver giderse 10 dolara bir marka edinebilirsiniz. Ya da bizim şehre özel arkadaşlık işinde olduğu gibi 3 alanadına 61 bin dolar vermeniz gerekebilir. Ama her halükarda önemli bir kalem olduğu için ayrı bir başlık olarak değerlendirmeniz şart.

İyi bir tasarımcı bul
Türkiye’de ne yazık ki siteler tasarım ve kullanışlılıktan yana epey sorunlu. Bu konuyu çok ciddiye almanızı ve kılı kırk yarmanızı öneririm. Benim gözümde, iki önemli kalemden biri. (Diğeri yazılım.) Daimi bir tasarımcı şart olmayabilir. Dışarıdan biri ile çalışabilirsiniz.

Yazılıma karar ver
Bunun için önünüzde hazır yazılım kullanma veya kendi yazılımınızı üretme seçenekleri var. Hazır yazılımı önermem. Kendi yazılımınızı yapmanın da işin gereklerine göre kolay veya meşakkatli olduğunu söyleyebilirim. Zor bir yazılımınız varsa basitten başlayıp geliştirmeyi fazlara ayırmanız yerinde olur.

İyi bir yazılımcı bul
Tasarımcıya göre daha şanslısınız. Burada dışarıya yazdırma veya kadrolu personel ile çalışma seçenekleriniz var. Benim tercihimi her zaman ikincisi oldu. Ama genelde maliyetinin düşük olmasından ötürü ilki tercih ediliyor.

Hosting meselesini hallet
Sitenizi barındıracağınız bir yer bulmalısınız. Yurtdışından bir firma kolay ve ucuz bir seçenek olarak görünse de yurtdışı internet bağlantımızın sorunlu olmasından dolayı Türkiye’den, daha doğrusu sunucuları Türkiye’de olan bir firmayı seçmenizi tavsiye ederim.

Muhasebeci bul
Yavaş yavaş para pul işlerine giriyoruz. Bir sonraki aşama olan şirket kurmaya gelebilmek için (iyi) bir muhasebeci bulmanız gerekiyor. Burada da dışarıdan çalışma veya personeliz olarak istihdam etme seçenekleri var. Kimi işlerde muhasebeci istihdamına gerek yok. Ama mesela bizim arkadaşlık işi gibi her ay binlerce (ayrı) fatura kesmek zorundaysanız bunu şirket içinde halletmeniz gerekiyor.

Şirket kur
Bu aşamada önünüzde limited şirket veya anonim şirket kurma seçeneği var. (Şahıs şirketi uygun olur mu bilmiyorum.) Limited kurmak kolay. Ama internet işlerinde hisse satma yaygın olduğu için baştan A.Ş olmanızı tavsiye ederim. Anonim şirket kurmak hiç kolay değil. Çok ortak ve en az 50 bin TL sermaye gerekiyor. Ama mesela 2 sene sonunda hisse satışıyla cash out yapma imkanı çıkarsa 5 kuruş vergi ödemeden parayı cebinize koyabilirsiniz. (Diğer türlü %30’u vergiye gidiyor.)

Siteyi aç
Çok şükür siteniz bitti. Artık görücüye çıkabilirsiniz. Ama henüz bağırmaya başlamayın. Önce eş-dost çevresinde duyurun. Davetiyeyle kullanıcı kabul etme de olabilir. Çünkü tasarımda birçok ince ayar gerekecek ve yazılımda kesin pek pek çok hatanız olacaktır. Sahneye çıkmadan evvel mümkün olduğunca hazır olmanız gerekiyor. Moraliniz bozulmasın ama (tabii işin niteliğine bağlı olarak) “çok şükür bitti” dedikten sonra, siteyi son haline getirme aşamasının aylar sürdüğü bile olabiliyor.

SEO için kafa yor
Doğal trafikten yararlanabilmek için tasarım ve yazılım aşamasında SEO kurallarına dikkat etmeniz şart. Bu bir bilim. Hatta astroloji gibi bir ilim. Mutlak doğruları kadar sürü sepet de efsanesi var. Okuyacaksınız, danışacaksınız, öğreneceksiniz. Başka kaçarı yok. Profesyonel destek almanız da yerinde olabilir.

Tanıtıma odaklan
Artık bağırmaya hazırız. SEO da tamam. Bundan sonra sosyal ve geleneksel medyadan yararlanmaya başlamanız ve para harcayarak pazarlama yapmanız gerekiyor. “Hadi şimdi ziyaretçiler / müşteriler gelsin” diyerek ellerinizi göğe açmakla bir yere varılmıyor. Bu aşamanın önemi neredeyse projenin kendisiyle eşdeğer. Tanıtım için bir plan yapmalısınız, yol haritası çıkarmalısınız, imkanları en iyi şekilde değerlendirmelisiniz.

Adwords kampanyası başlat
Deneyimlerim gösteriyor ki (maalesef) Adwords’süz olmuyor. Maalesef diyorum çünkü sadece Adwords’e mahkum olmak insanın canını sıkabiliyor. Adwords search kampanyası şart. Adwords display network’ü ise kontrolü kullanmanızı öneririm. Kolay görünmesine rağmen Adwords’ü etkili kullanmak sandığınız gibi basit değil. Okuyup öğreneceksiniz, başka yolu yok.

Adwords dışında internet reklam mecraları bul
Para harcanarak yapılan reklamları kast ediyorum. Adwords dışındaki reklam ağları, affiliate ağları, oyun ağları, Facebook reklamları gibi. Ancak ne yazık ki, hiçbirinden Adwords kadar başarılı dönüş elde edemiyorsunuz.

İnternet dışında reklam mecraları bul
Televizyon bu ülkenin en en çok tüketilen mecrası. Bunu akıldan çıkarmamak lazım. Marka oluşturma açısından etkisi tartışılmaz. Gazete, dergi reklamlarına para harcamamanızı öneririm. Outdoor’u ise şartsa kullanabilirsiniz. Gerilla reklamcılık ise düşük maliyetinden ötürü iyi bir seçenek olabilir.

Trafik için sosyal medyadan faydalan
Türkiye’de “sosyal medyadan çok insana ulaşmak” deyince aklınıza ilk Facebook gelsin. Ama insanların Facebook’tayken ilgileri başka yerlere olduğu için dönüş almak kolay değil. Twitter şöyle böyle, Friendfeed ise vakit kaybı diyebilirim. Diğerlerine ise hiç bulaşmayın. (Gerçi bir ara bizim Timsah, Stumbleupon’dan fena trafik almıyordu.)

Para kazanmaya başla
Artık paraları istifleme zamanı. Tanıtımla koşut olarak para kazanmaya odaklanmalısınız. Tanıtım gibi bunun altına da pek çok madde gelebilir, yüzlerce sayfa yazılabilir. Sadece şunu söyleyeyim: Para kazanamıyorsunuz projeyi öldürmekten kaçınmayın. Kendinizi bir direnme süresi belirleyin. Bu tür durumlarda sorun hep pazar koşullarında aranır ama genelde proje sahiplerinde veya iş modelinde olur.

Yatırımcı bul
Benim önerim yatırımı işi kurmak için değil, büyütmek için almanız. Zaten yatırımcılar da genelde bunu tercih eder. Kimi modellerde işi büyütmek değil de, para kazanmak için de yatırım alınabilir. (Pazarlamaya harcamak veya satış ekibi kurmak gibi.) Maalesef bu başlık da altına yüzlerce sayfa yazmaya müsait. Ama cevap çok uzadığı için artık bitirmek istiyorum. 🙂

Hedeflerini büyüt
Çok para kazanıyorsunuz ve / veya yatırım aldınız… Artık vizyonu daha da genişletme zamanı! İşinizi yurtdışına taşıyabilir, rakip site satın alabilir, hatta borsaya girebilirsiniz. The Sky’s the limit! Go for it.

Siteyi sat
Artık göklere ulaştığınıza göre sefa sürme zamanı gelmiş olabilir. Sitenizi sat, parayı cebine koy, binlerce dertten kurtul. Kesinlikle hak ettiniz. Artık biraz da ailenize zaman ayırın. Kefenin cebi yok.

Miami’ye tatile git
Bir kalıp olduğu için söyledim ama aslında Miami dediğin yer Kumburgaz’dan farklı değil. Onun yerine Tayland Puket’e gitmenizi öneririm. E bana da bir yemek ısmarlarsınız artık, değl mi? 🙂

 Kaynak – Yazar : Ersan Özer  (İtiraf.Com Sitesinini Yaratıcısı)

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir